Het melden van een scheiding aan de kinderen

Na een (lange) periode hebben jullie, als ouders, besloten om uit elkaar te gaan. De tijd is aangebroken om het aan de kinderen te vertellen, tenminste dat vind jij? Of niet? Wat vind je partner er eigenlijk van? Het kan zijn dat jullie als ouders van mening verschillen over wat jullie wanneer tegen de kinderen gaan vertellen. Misschien wil jij nog liever even wachten? Terwijl je partner het slechte nieuws het liefst zo snel mogelijk wil vertellen. Of is het omgekeerd? Of misschien wil je het wel helemaal niet vertellen en vind je dat de kinderen het vanzelf wel zullen merken. Hoe dan ook: er zijn verschillende mogelijkheden en manieren om je kind(eren) te vertellen dat jullie gaan scheiden, maar wat is nu het beste?


Het belang van het melden van de scheiding

Een scheiding is een pijnlijke gebeurtenis, voor zowel de ouders als de kinderen. Het is dan ook goed voor te stellen dat je je kinderen deze pijn wilt besparen. Zodra echter duidelijk is dat jullie besloten hebben te gaan scheiden is het van belang er niet te lang mee te wachten en het tegen de kinderen te vertellen. Wacht niet tot de scheiding rond is. Kinderen hebben, hoe moeilijk wij ons dit vaak ook kunnen voorstellen, namelijk vaak al een gevoel dat er iets niet klopt. Zij zijn hier erg gevoelig voor en pikken kleine signalen snel op. Als je te lang wacht met het melden van de scheiding loop je het risico dat je kinderen hun eigen ‘verkeerde' verklaringen gaan geven aan gebeurtenissen. Dit kan leiden tot een verstoord beeld over de scheiding en wat dat voor hen betekent. Kinderen kunnen hier behoorlijk last van krijgen in de vorm van bijvoorbeeld angst of onrust. Als je te lang wacht zit er bovendien nog een ander risico aan vast. Kinderen kunnen van een ander te horen krijgen dat hun ouders uit elkaar gaan. Je begrijpt dat dit de situatie nog pijnlijker maakt. Dit moet ten allen tijde voorkomen worden.


Hoe vertel je aan je kinderen dat je gaat scheiden?

Het is van belang dat jullie er goed over nadenken hoe jullie het de kinderen gaan vertellen. Wij vinden de volgende punten essentieel:


• Zoek een ‘rustig' moment uit. Dus niet vlak voordat de kinderen gaan slapen of vlak voordat ze naar school moeten. Kies het moment zo dat jullie naderhand nog de mogelijkheid hebben om met de kinderen, eventueel afzonderlijk, te praten en vragen te beantwoorden. Ook moet er mogelijkheid zijn voor afleiding nadat het slechte nieuws verteld is.  

• Vertel altijd samen dat je besloten hebt uit elkaar te gaan en zorg ervoor dat het hele gezin samen is. Pas je woorden en manier van uitleg aan de leeftijd van je kind(eren) aan. Leg ze uit dat mama en papa gaan scheiden, maar dat dit niet hun schuld is. Scheiden is iets wat grote mensen doen en daar hebben kinderen geen invloed op.

• Benadruk dat de scheiding definitief is. Dit is van belang anders krijgt het kind valse hoop.  

• Ook al houden jullie niet meer van elkaar, benadruk dat jullie allebei van je kinderen blijven houden. De liefde voor de kinderen gaat nooit over.  

• Spreek niet in negatieve bewoordingen over elkaar. Laat de kinderen niet kiezen tussen jullie beiden.


Tot slot geldt nog: de scheidingsmelding aan de kinderen is dan wel 1 gesprek, maar het is goed om te beseffen dat in de periode die volgt meer gesprekken nodig zullen zijn om de kinderen werkelijk te laten beseffen wat scheiden inhoudt. Ze moeten de kans krijgen de scheiding te accepteren en te verwerken. Dit zal veel tijd en geduld kosten.


Hoe nu verder...

Een scheiding is iets wat zich binnen het gezin afspeelt en het kan moeilijk zijn dit naar buiten te brengen. Hierbij kunnen gevoelens van schaamte of onbegrip een rol spelen. Het is voor de kinderen belangrijk dat er met hen overlegd wordt aan wie het verteld wordt, hoe het verteld wordt en wanneer het verteld wordt. Als je kind het (nog) niet wil vertellen respecteer dit dan en probeer in gesprekken erachter te komen waarom hij/zij er nog niet aan toe is om het anderen te vertellen. Probeer samen manieren te vinden om het voor het kind op een zo veilige mogelijke manier naar buiten te brengen.


Vooral in de periode na de scheidingsmelding en in de beginfase van de fysieke scheiding (d.w.z. als de ouders daadwerkelijk apart gaan wonen) zijn er veel gevoelens van onzekerheid en onveiligheid bij kinderen. Ze raken het oude leven kwijt en weten nog niet precies hoe het nieuwe leven eruit gaat zien. Juist in deze fase is het van belang om dit te onderkennen en te proberen zekerheden voor het kind te creëren en voor veiligheid te zorgen. Dit betekent vooral: gebruik maken van vaste rituelen (bijvoorbeeld bij het naar bed gaan) en het maken van vaste afspraken met elkaar als gezin hoe de komende periode eruit gaat zien, zoals afspraken rondom het voorlopige contact met vader of moeder. De kans is groot dat je kinderen in de periode na de scheidingsmelding met veel vragen zitten en het moeilijk hebben met de scheiding. Kinderen voelen vaak van alles en kunnen dit niet goed plaatsen. Het is van belang je kind(eren) te helpen angsten en onzekerheden een plaats te geven en verdriet te verwerken. Wacht niet af totdat je kind(eren) zelf over de scheiding beginnen, maar praat er zelf ook over. Ga na hoe ze zich voelen en waar ze nog vragen over hebben. Als hulpmiddel kun je hierbij gebruik maken van boeken die in de markt te koop zijn of te leen via de bibliotheek over echtscheidingen.